Q & A ลูก 7 เดือนมีปาน ศัลยกรรมได้มั้ย

ลูกสาววัย 7 เดือน มีปานที่หน้า เป็นไปได้มั้ย ถ้าจะผ่าลูกเล็กไปผ่าตัด

ทารก, เด็ก 7 เดือน, ศัลยกรรมในทารก, ปาน, ผ่าตัด, ผ่าตัดปาน, ปานดำ, ปานน้ำตาล, ปานในเด็ก, ครีมกันแดด, ศัลยกรรม, มะเร็ง, มะเร็งผิวหนัง, Epidermal Nevus, Nevus Sebaceous, ฮอร์โมนเอสโตรเจน, เทสโทรเตอโรน



Q : ดิฉันมีลูกสาวอายุ 7 เดือน ตอนคลอดลูกก็มีปานอยู่หลายจุด เช่น ปานดำ ปานน้ำตาล แต่ไม่ใหญ่มาก พอโตขึ้นปานน้ำตาลจางๆ บนคิ้วซ้ายก็เริ่มเข้มมากขึ้น คุณหมอแนะนำให้ทาครีมกันแดด อันนี้จะช่วยให้ปานจางไปไหมคะ แล้วควรเป็นครีมกันแดดประเภทไหน และจะทาใกล้ตาจะเป็นอันตรายไหม

แต่ที่ข้องใจมากกว่าคือแก้มด้านขวาจนใบหู ปานจะมีลักษณะเป็นเนื้อนูน เป็นตุ่มเล็กๆ ตอนคลอดหมอบอกว่าเมื่อโตขึ้นจะหายไปเอง แต่ 7 เดือนแล้วก็ยังไม่จางลง เคยไปคุยกับหมอ หมอบอกว่าต้องตัดชิ้นเนื้อไปตรวจดูว่าเป็นปานชนิดใดระหว่าง Nevus Sebaceous กับ Epidermal Nevus ปาน 2 ชนิดนี้มีความต่างกันอย่างไร แล้วหากจะให้ลูกทำศัลยกรรมอายุเท่านี้จะอันตรายไหมคะ กังวลเรื่องวางยาสลบด้วยค่ะ แล้วหากยังไม่ผ่าตอนนี้เซลล์จะขยายตัวและเป็นอันตรายหรือเปล่า เพราะลูกเป็นโรคปัสสาวะไหลย้อนขึ้นสู่ไต และเลือดจาง หากผ่าตัดจะมีผลกระทบไหมคะ

แม่น้องฟ้าใส / ลำปาง

A : ลูกสาวอายุ 7 เดือน ตอนคลอดมีปานหลายจุด มีทั้งปานดำ ปานน้ำตาลแต่ไม่ใหญ่ ไม่ทราบว่าปานน้ำตาลบนคิ้วซ้ายจุดเดียว หรือมีที่อื่นด้วยหลายๆ ตำแหน่ง ถ้ามีอันเดียวแล้วเป็นปานราบๆ สีเหมือนกาแฟใส่นม (Café-au-Lait Spots) จะมีขนาดโตขึ้นตามตัวได้ในช่วงปีแรกๆ หลังคลอด หลังจากนั้นจะหยุดโต ขนาดคงที่ แต่สีอาจเข้มขึ้นเล็กน้อย ไม่จำเป็นต้องรักษา เพราะไม่มีโอกาสเกิดมะเร็ง

การใช้ยากันแดด หมอคิดว่าไม่ช่วยอะไรเลย เพราะสีที่เข้มขึ้นไม่ใช่จากแสงแดดค่ะ การใช้ครีมกันแดดในเด็ก ต้องแน่ใจว่าเป็นปื้นที่สีเข้มขึ้นจากการได้รับแสงแดดเท่านั้น ถ้าจะใช้ครีมกันแดดในเด็ก ก็ควรจะต้องมีอายุ 6 เดือนขึ้นไป และครีมกันแดดควรเป็นพวก Physical Sunscreen เช่น TiO2 หรือ Zinc Oxidide ที่มีโมเลกุลขนาดเล็กมาก ไม่ควรเป็นสารอินทรีย์เคมี เพราะจะระคายเคืองมากถ้าเด็กขยี้เข้าตา

ปัญหาที่ 2 คือปานที่เป็นเนื้อนูน เป็นตุ่มเล็กๆ ที่แก้มขวาไปจนถึงใบหู เป็นตั้งแต่แรกคลอด ซึ่งคุณหมอเคยสงสัยว่าอาจเป็น Nevus Sebaceous หรือ Epidermal Nevus ถ้าจากลักษณะที่คุณแม่บอกมาน่าจะเป็น Epidermal Nevus เพราะผิวเป็นตุ่มแล้ว ถ้าเป็น Nevus Sebaceous แรกคลอดจะเป็นสีเหลืองอมชมพูหรืออมส้ม ผิวจะเรียบเป็นมัน ขนาดไม่เกิน 3 ซม. เมื่อเข้าสู่วัยรุ่นผิวจะขรุขระเหมือนผิวส้ม และสีจะเข้มขึ้นจนเป็นผู้ใหญ่ และมีโอกาสเกิดมะเร็งผิวหนังหรือเนื้องอกได้หลายแบบ ซึ่งไม่เกิดในช่วงวัยเด็กและวัยรุ่น ถ้าเป็นชนิดนี้ก็ควรผ่าตัดออกตอนวัยรุ่น เพื่อป้องกันการเป็นมะเร็งผิวหนัง

ส่วน Epidermal Nevus ส่วนใหญ่จะพบตั้งแต่แรกเกิด แต่อาจเกิดภายหลังคลอดได้ ถ้าเป็นเมื่อแรกเกิดจะเป็นปื้นนูน ขอบชัด สีน้ำตาลอ่อน ผิวขรุขระ อาจเป็นเส้นยาวๆ ตามแขนขาข้างใดข้างหนึ่งข้างเดียว หรือเป็นที่ส่วนไหนของลำตัวก็ได้ สีจะเข้มขึ้น ผิวจะขรุขระมากขึ้นตามอายุที่เพิ่มขึ้นได้ ถ้ามีขนาดเล็กมักไม่กลายเป็นมะเร็งผิวหนัง แต่ถ้ามีขนาดใหญ่ เมื่อเข้าวัยรุ่นและมีฮอร์โมนเอสโตรเจนและเทสโทรเตอโรนสูงขึ้นก็มีโอกาสเกิดเป็นมะเร็งผิวหนัง(Maliqnant Melanoma) ได้มากขึ้นประมาณ 4-6% การผ่าตัดเอาปานชนิดนี้ออกก็น่าจะทำตอนวัยรุ่นดีกว่าทำในวัยเด็ก เพราะในวัยเด็กจะทำให้มีแผลเป็นหลังผ่าตัดมากกว่า แต่ถ้ามีขนาดใหญ่ ก็ควรผ่าตัดก่อนเข้าสู่วัยรุ่น ก่อนที่จะมีฮอร์โมนเพศสูงขึ้น เพราะโอกาสเป็นมะเร็งจะสูงขึ้นตามไปด้วย

แต่หากคุณแม่อยากทำในช่วงวัยทารก ก็ทำได้ แต่ต้องดมยาสลบ ซึ่งถ้าลูกยังมีปัญหาเรื่องซีดและปัสสาวะไหลย้อน หมอคิดว่าควรแก้ไขโรคที่น้องฟ้าใสมีอยู่ก่อน แล้วค่อยผ่าตัดปานออกจะดีกว่า ยิ่งถ้าลูกโตกว่านี้ก่อนเข้าสู่วัยรุ่น อาจใช้ยาชาเฉพาะที่ได้โดยไม่ต้องดมยาน่าจะดีกว่าค่ะ



ศ.เกียรติคุณ พญ.สุจิตรา วีรวรรณ

กุมารแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคผิวหนังเด็ก

ที่ปรึกษากรรมการชมรมแพทย์ผิวหนังเด็ก



บทความแนะนำ

บอกลาเซลลูไลต์ด้วยอาหาร
ประมวลภาพบรรยากาศงานเปิดตัว BOUNCE Thailand
เมนูไข่ อาหารเสริมเด็กวัย 6-12 เดือน
โรคเกลียดนมคืออะไร?

Facebook Comment