สร้างสารแห่งความสุข เพิ่มพัฒนาการและสมองลูกขวบปีแรก

ความสุขของพ่อแม่ทุกคนก็คือได้เห็นลูกน้อยมีความสุข ซึ่งคุณคือคนสำคัญที่จะทำให้ลูกหลั่งสารแห่งความสุข (เอนดอร์ฟิน) ออกมา นอกจากจะทำให้ลูกมีใจที่เป็นสุขแล้ว ยังช่วยเสริมสร้างพัฒนาการให้กับลูกได้อีกด้วย

สร้างสารแห่งความสุข

สารเอนดอร์ฟิน สารแห่งความสุข


Endorphins (เอนดอร์ฟิน) คือสารที่มีคุณสมบัติคล้ายฝิ่นซึ่งพบอยู่ในร่างกายของเรา จัดเป็นสารประเภทเดียวกันกับมอร์ฟีนและเฮโรอีนที่มนุษย์สังเคราะห์ขึ้นมาค่ะ

หน้าที่ของสารแห่งความสุข

สารเอนดอร์ฟินมีหน้าที่สำคัญหลายอย่าง เช่น เมื่อเกิดอาการบาดเจ็บจะช่วยทำให้รู้สึกชาและลดความเจ็บปวดได้ เมื่อเราเครียดสารเอนดอร์ฟินจะถูกสร้างและหลั่งออกมาพร้อมๆกันกับฮอร์โมนเครียดเพื่อช่วยให้เราผ่อนคลาย ลดความวิตกกังวลและความเครียด

นอกจากนี้ยังทำให้เรารู้สึกสบายและมีความสุข มีงานวิจัยพบว่าสารเอนดอร์ฟินจะหลั่งมากขึ้นเมื่อมีความรัก เมื่อได้หัวเราะ การลูบสัมผัสผิวกาย การนวด การออกกำลังกาย การทานอาหารที่มีรสหวาน เช่น ช็อคโกแลต หรืออาหารที่มีรสเผ็ดจัด (อาหารรสเผ็ดจะกระตุ้นความรู้สึกเจ็บปวด ทำให้เกิดการหลั่งสารเอนดอร์ฟิน) เป็นต้น

เอนดอร์ฟินหลั่ง หนูมีความสุขและพัฒนาการดี


ข้อมูลจากงานวิจัยพบว่าสารเอนดอร์ฟิน เป็นสารที่มีคุณสมบัติในการเสริมพลังด้านบวก (Positive reinforcement) โดยปริมาณของสารเอนดอร์ฟินในพลาสมามีความสัมพันธ์กับความรู้สึกสบาย รู้สึกมีความสุข การมีอารมณ์ดี และการมีสุขภาพดี เป็นต้น

เด็กที่เติบโตขึ้นมาในครอบครัวที่มีความสุขจะมีความภาคภูมิใจในตนเอง พอใจในตนเอง ไม่รู้สึกว่าตัวเองขาดความรักความอบอุ่น เพราะครอบครัวเป็นภูมิคุ้มกันอย่างดีที่จะช่วยป้องกันลูกให้ห่างไกลจากปัจจัยเสี่ยงต่างๆ ดังนั้น คุณพ่อคุณแม่จึงมีบทบาทสำคัญในการเลี้ยงดูลูกอย่างใกล้ชิด ให้ความรัก ความอบอุ่น การทำกิจกรรมร่วมกันในครอบครัวอย่างมีความสุข การจัดสิ่งแวดล้อมภายในบ้านให้ลูกได้ซึมซับความสุขสงบจากธรรมชาติรอบตัว เพียงเท่านี้ก็ทำให้ลูกได้ค้นพบความสุขจากภายในตัวเองจากสารเอนดอร์ฟินที่หลั่งออกมาแล้ว

กิจกรรมเสริมสร้างความสุขให้ลูกน้อย


สำหรับลูกวัยแรกเกิดถึงขวบปีแรก ลูกจะใช้เวลาส่วนใหญ่ไปกับการนอนสลับกับการตื่นมากินนมและเล่นเพียงช่วงสั้นๆ คุณแม่สามารถใช้เวลาช่วงที่ให้นมลูกสบตา ยิ้ม พูดคุย ร้องเพลง และเล่านิทานให้ลูกฟัง ลูบสัมผัสไปตามเนื้อตัวของลูก เพราะการสัมผัสผิวกาย การกอดและการนวดตัวลูกเป็นอีกวิธีที่ทำให้ลูกรู้สึกสบาย อบอุ่นใจ มีความสุขและสร้างความผูกพันระหว่างคุณพ่อคุณแม่กับลูกน้อยด้วยค่ะ

ขณะทำกิจกรรมกับลูกคุณแม่อาจเปิดเพลงบรรเลงเบาๆ เพื่อให้ลูกรู้สึกสงบและผ่อนคลาย สำหรับลูกวัยนี้ ความรักของคุณพ่อคุณแม่ที่สื่อไปถึงลูกน้อยผ่านการเลี้ยงดู เป็นสิ่งสำคัญในการกระตุ้นสารแห่งความสุขให้หลั่งในสมองของลูก ทำให้ลูกมั่นใจว่าเขาเป็นที่รักของทุกคนในครอบครัว

กระตุ้นพัฒนาการ เพิ่มพลังสมอง


การกระตุ้นพัฒนาการให้ลูกน้อย ทั้งการที่ลูกได้เคลื่อนไหว ได้เล่น ให้ลูกได้เรียนรู้สิ่งใหม่ๆ หรือแม้กระทั่งการเลี้ยงดูในสิ่งแวดล้อมที่กระตุ้นการเรียนรู้ ล้วนแล้วแต่เป็นสิ่งที่ช่วยเพิ่มพลังให้สมองลูกทั้งนั้น เพราะกิจกรรมเหล่านี้จะทำให้สมองหลั่งสารจำพวก Neurotrophic Factors (นิวโรโทรฟิค แฟกเตอร์)

สารเหล่านี้เปรียบเสมือนอาหารเสริมที่หล่อเลี้ยงเซลล์ประสาท ซึ่งมีความสำคัญอย่างมากในช่วงที่สมองกำลังพัฒนาโดยจะทำหน้าที่กระตุ้นให้มีการสร้างเซลล์ประสาท ป้องกันการตายของเซลล์ประสาท กระตุ้นให้เซลล์ประสาทแตกแขนงยืดยาวออก กระตุ้นการงอกของปลายประสาท รวมทั้งการสร้าง synapses (ไซแนปส์) เป็นต้น

แม้สาร นิวโรโทรฟิค แฟกเตอร์ จะไม่ได้เกี่ยวข้องโดยตรงกับการทำให้เกิดความสุขแต่เมื่อลูกมีความสุขก็จะทำให้สมองหลั่งสารนิวโรโทรฟิค แฟกเตอร์เพิ่มมากขึ้น ทำให้ความจำและเรียนรู้พัฒนามากขึ้นด้วย


เรียบเรียงจากบทสัมภาษณ์ ผศ.ดร.นวลจันทร์ จุฑาภักดีกุล โครงการวิจัยชีววิทยาระบบประสาทและพฤติกรรม สถาบันชีววิทยาศาสตร์โมเลกุล มหาวิทยาลัยมหิดล

บทความแนะนำ

ตุ่มขึ้นที่อวัยวะเพศ
คลอดลูกในน้ำ สุดซึ้งเมื่อสามีอยู่เป็นกำลังใจด้วยในทุกวินาที
วิธีลดนมเก่า เพิ่มนมใหม่
รู้จักกับ “โรคโมยาโมยา” โรคอันตรายหายาก

Facebook Comment