เป็นโรคนี้... คิดให้ดีก่อนการตั้งครรภ์

การตั้งครรภ์ และการคลอดเป็นเรื่องที่เสี่ยงอันตรายต่อชีวิตครับ ไม่ว่าคุณแม่จะมีสุขภาพสมบูรณ์แข็งแรงมากน้อยเพียงใดก็ตาม เมื่อมี การตั้งครรภ์ เกิดขึ้นก็เสี่ยงที่จะเกิดอันตรายได้ทั้งนั้น อันตรายบางอย่างมีผลแค่ที่ตัวคุณแม่ บางอย่างก็เป็นอันตรายเฉพาะลูก ในขณะที่อันตรายบางอย่างเกิดขึ้นได้ทั้งต่อตัวคุณแม่และลูกพร้อมๆ กัน

ดังนั้นถ้าคุณแม่ที่มีโรคประจำตัวหรือไม่แน่ใจว่าตัวเองมีโรคภัยไข้เจ็บอยู่หรือไม่ ถ้าคิดจะ การตั้งครรภ์ ผมว่าลองตรวจเช็คสุขภาพและปรึกษาคุณหมอที่ดูแลก่อนดีไหมว่าควรจะตั้งครรภ์ได้หรือไม่ และถ้าตั้งครรภ์ได้ต้องเตรียมตัวหรือระมัดระวังอะไรบ้าง

มาดูโรคที่สำคัญและพบได้บ่อยๆ บางโรค ที่ก่อปัญหาได้ในขณะ การตั้งครรภ์ เพื่อเป็นแนวคิดกว้างๆ สำหรับคุณแม่ที่เป็นโรคเหล่านี้แล้วคิดจะตั้งครรภ์ โดยต้องปรึกษาคุณหมอในรายละเอียดด้วย

โรคหัวใจ

ไม่ว่าจะเป็นแต่กำเนิดหรือเพิ่งเป็นภายหลัง ล้วนแล้วแต่เสี่ยงอันตรายทั้งนั้น เพียงแต่ว่าความเสี่ยงอาจจะไม่เท่ากัน คุณแม่ที่เป็นโรคหัวใจที่มีลิ้นหัวใจรั่ว ต้องเปลี่ยนลิ้นหัวใจ ต้องรับประทานยาละลายลิ่มเลือด หรือคุณแม่ที่เป็นโรคหัวใจที่มีความดันโลหิตในหลอดเลือดของปอดสูงด้วย กรณีนี้ถ้าปล่อยให้มี การตั้งครรภ์ ต่อไป แม่อาจจะเสียชีวิตจากหัวใจล้มเหลวได้ เพราะเมื่อมี การตั้งครรภ์ ปริมาณเลือดในร่างกายของคุณแม่จะเพิ่มขึ้น หัวใจต้องทำงานบีบเลือดไปเลี้ยงร่างกายมากขึ้น แต่สภาพของหัวใจที่ไม่ดีพอจะทำงานไม่ได้ เกิดภาวะหัวใจล้มเหลวจนเสียชีวิตได้

คุณแม่ที่ต้องรับประทานยาละลายลิ่มเลือด เช่น คุณแม่ที่มีการผ่าตัดเปลี่ยนลิ้นหัวใจ ปัญหาที่ต้องระวังเพิ่มเติมก็คือยาที่รับประทานอาจผ่านรกไปทำให้ทารกในครรภ์พิการได้

ถ้าคุณหมอตรวจพบคุณแม่ที่มีโรคหัวใจที่รุนแรงตั้งแต่ การตั้งครรภ์ ใหม่ๆ ก็มักจะแนะนำให้คุณแม่ทำแท้ง เพราะเกรงว่าถ้าปล่อยให้ การตั้งครรภ์ ไปเรื่อยๆ หัวใจของคุณแม่จะทำงานไม่ไหวจนเป็นอันตรายถึงชีวิต

สำหรับคุณแม่ที่เป็นโรคหัวใจที่ไม่ค่อยรุนแรง เช่น มีผนังกั้นระหว่างห้องหัวใจรั่วถึงกัน ถ้ารูรั่วไม่กว้างมาก คุณแม่ไม่มีอาการเหนื่อยมาก คุณหมอก็อาจจะยอมให้ การตั้งครรภ์ ต่อไป แต่ก็ต้องอยู่ในการดูแลอย่างใกล้ชิดครับ

โรคเบาหวาน

คุณแม่ที่เป็นโรคเบาหวานมาก่อน การตั้งครรภ์ ควรจะได้รับการตรวจระดับน้ำตาลและให้การควบคุมระดับน้ำตาลโดยคุณหมอจนดีเสียก่อนจึงตั้งครรภ์ มิฉะนั้นลูกในท้องก็อาจจะมีปัญหาได้มากมาย ตั้งแต่มีความพิการของอวัยวะต่างๆ คลอดก่อนกำหนด ทารกมีขนาดใหญ่กว่าปกติในกรณีที่คุณแม่เป็นโรคเบาหวานในระดับที่ไม่รุนแรงมาก หรือทารกมีการเจริญเติบโตที่ช้ากว่าปกติ ในกรณีที่คุณแม่เป็นโรคเบาหวานที่รุนแรงหรือเป็นมานาน ทารกบางคนคลอดออกมาแล้วเสียชีวิตภายหลังคลอดไม่นานเพราะปอดไม่ยอมทำงาน

ส่วนตัวคุณแม่เองก็อาจจะมีปัญหาได้หลายประการ เช่น มีการแท้งบุตร มีการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ เกิดการช็อกจากระดับน้ำตาลในเลือดสูงเกินไป จนเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ เมื่อถึงเวลาคลอดก็เสี่ยงที่จะคลอดยากเพราะลูกตัวใหญ่ ตกเลือดหลังคลอด เป็นต้น

โรคความดันโลหิตสูงเรื้อรัง

คุณแม่ที่มีโรคความดันโลหิตสูงอยู่ก่อนที่จะตั้งครรภ์ ควรได้รับการประเมินความรุนแรงและภาวะแทรกซ้อน และต้องอยู่ในการดูแลรักษาโดยแพทย์ให้ดีเสียก่อนที่จะตั้งครรภ์ คุณแม่ที่เป็นโรคความดันโลหิตสูงเรื้อรังมาก่อนที่จะตั้งครรภ์ อาจมีปัญหาอื่นร่วมด้วย เช่น ไตวาย หัวใจล้มเหลว ถ้าคุณหมอตรวจพบว่าปัญหาที่มีความรุนแรงมากอาจจะแนะนำไม่ให้ตั้งครรภ์เลยก็ได้ เพราะถ้าปล่อยให้ตั้งครรภ์มีโอกาสเสียชีวิตได้ บางรายคุมกำเนิดไม่ดีมี การตั้งครรภ์ เกิดขึ้น ถ้าคุณหมอตรวจพบตั้งแต่ตั้งครรภ์อ่อนๆ ก็มักจะแนะนำให้ทำแท้ง

ในกรณีที่คุณแม่เป็นโรคความดันโลหิตสูงเรื้อรัง แต่คุณหมอสามารถควบคุมความดันโลหิตได้ดีก็อาจจะยอมให้คุณแม่ตั้งครรภ์ได้ อย่างไรก็ตามก็ต้องได้รับการดูแลจากคุณหมออย่างใกล้ชิด เพราะอาจมีปัญหาเกิดขึ้น เช่น เกิดการแท้ง เกิดภาวะครรภ์เป็นพิษซ้ำเติมทำให้ความดันโลหิตสูงมากยิ่งขึ้นและอาจจะรุนแรงจนเกิดการชักเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ ส่วนตัวลูกในครรภ์ก็มีปัญหาได้ไม่น้อย เช่น มีการเจริญเติบโตช้า หรือตายในครรภ์ เป็นต้น

โรคไทรอยด์เป็นพิษ

คุณแม่ที่เป็นโรคไทรอยด์เป็นพิษมาก่อน เมื่อคิดจะตั้งครรภ์ต้องให้คุณหมอรักษาโรคให้อยู่ในระยะสงบเสียก่อน ซึ่งการรักษามีได้หลายวิธี เช่น ใช้ยาควบคุม ผ่าตัด หรือการกลืนแร่รังสี โดยคุณหมอจะพิจารณาถึงข้อดีข้อเสียของแต่ละวิธีและเลือกวิธีที่ดีที่สุดสำหรับคุณแม่

ถ้าคุณแม่ปล่อยให้มี การตั้งครรภ์ เกิดขึ้นในขณะที่การควบคุมโรคก็ยังทำไม่ได้ดี อาจก่อปัญหา เช่น การแท้ง การคลอดก่อนกำหนด ครรภ์เป็นพิษ และทารกในครรภ์มีการเจริญเติบโตช้ากว่าปกติ เป็นต้น

โรคเลือดจางธาลัสซีเมีย

โรคเลือดจางธาลัสซีเมียเป็นโรคที่ถ่ายทอดมาทางกรรมพันธุ์ คนที่เป็นโรคนี้จะมีเม็ดเลือดแดงที่มีคุณภาพไม่ดี กล่าวคือมีขนาดเล็ก แตกง่าย และอายุการทำงานสั้น อย่างไรก็ตามโรคนี้มีแบ่งย่อยออกได้เป็นอีกนับร้อยชนิด แต่ละชนิดมีความรุนแรงของโรคไม่เท่ากัน บางคนเป็นโรคแต่แทบไม่มีอาการของโรคให้เห็นเลย ในขณะที่บางคนมีอาการรุนแรงมากจนตายตั้งแต่แรกเกิดหรือตั้งแต่เป็นเด็กเลยก็มี

มีคุณแม่จำนวนไม่น้อยเลยที่ไม่มีอาการแสดงอะไร แต่เมื่อเจาะเลือดแล้วพบว่าเป็นโรคนี้ซึ่งส่วนมากมักจะเป็นโรคชนิดที่ไม่ร้ายแรงหรือไม่เป็นโรคชัดเจนแต่มีลักษณะทางพันธุกรรมที่ผิดปกติของโรคนี้อยู่ ซึ่งทางการแพทย์จะเรียกคุณแม่กลุ่มนี้ว่าเป็นพาหะของโรคธาลัสซีเมีย เพราะไม่มีอาการของโรคแต่สามารถส่งผ่านลักษณะที่ผิดปกตินี้ไปให้ลูกในครรภ์ได้ ถ้าสามีได้รับการตรวจเลือดแล้วพบว่าเป็นพาหะของโรคเหมือนกัน แล้วถ้าโชคไม่ดีลูกในครรภ์ได้รับลักษณะทางพันธุกรรมที่ไม่ดีมาทั้งจากคุณแม่และคุณพ่อ ลูกก็อาจจะเป็นโรคธาลัสซีเมียที่รุนแรงได้ บางคนรุนแรงมากจนเสียชีวิตในครรภ์ บางคนก็รุนแรงน้อยกว่าสามารถคลอดออกมาได้ แต่ในที่สุดก็มาเสียชีวิตเพียงแค่วัยเด็ก

ดังนั้นก่อน การตั้งครรภ์ คู่สมรสควรจะได้รับการตรวจเลือดเพื่อดูว่าเป็นโรคนี้กันหรือไม่ ถ้าเป็นก็จะได้ประเมินความเสี่ยงของลูกในครรภ์ ว่าจะเสี่ยงเป็นโรคมากน้อยเพียงใด จะได้ทำใจและวางแผนการดูแลรักษาที่ถูกต้องกันต่อไป

โรคทางพันธุกรรม

นอกจากโรคเลือดจางธาลัสซีเมียแล้ว ยังมีโรคทางกรรมพันธุ์อื่นๆ อีกมากมายที่สามารถถ่ายทอดความผิดปกติไปให้ลูกในครรภ์ได้ เช่น โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรง โรคเลือดไหลไม่หยุดฮีโมฟิเลีย ดังนั้นก่อน การตั้งครรภ์ ทั้งคุณแม่และคุณพ่อควรที่จะสอบถามปัญหาโรคภัยไข้เจ็บในครอบครัวของทั้ง 2 ฝ่ายให้ดีเสียก่อน จะได้วางแผนการตรวจวินิจฉัยโรคและความผิดของโรคเหล่านี้ซึ่งอาจจะเกิดขึ้นกับลูกในครรภ์ได้ถูกต้อง ซึ่งทำให้างแผนดูแลรักษาคุณแม่ได้ถูกต้องเหมาะสมยิ่งขึ้น

โรคเอสแอลอี (SLE)

โรคนี้มีชื่อเต็มว่า Systemic Lupus Erethematosus เกิดจากร่างกายมีการสร้างภูมิต้านทานขึ้นมาต่อต้านกับเนื้อเยื่อของอวัยวะต่างๆ ของร่างกายตัวเอง ทำให้เกิดความผิดปกติในการทำงานของอวัยวะต่างๆ ทั่วร่างกาย เช่น มีผื่นขึ้นที่หน้า ผิวหนังทนต่อแสงแดดไม่ได้ ไตมีการอักเสบและอาจเกิดไตวายได้ หลอดเลือดมีการอักเสบและทำให้ความดันโลหิตสูง

ผู้ป่วยที่เป็นโรคนี้จำเป็นต้องรับการรักษาและควบคุมด้วยยาจนอาการของโรคสงบเสียก่อนจึงจะตั้งครรภ์ได้ ถ้าปล่อยให้ตั้งครรภ์โดยไม่คุมโรคให้ดีก่อน การตั้งครรภ์ อาจกระตุ้นตัวโรคให้มีความรุนแรงมากจนผู้ป่วยมีอาการไตวาย ความดันโลหิตขึ้นสูงจนควบคุมไม่ได้ เกิดการชักและเสี่ยงที่จะเสียชีวิตได้ ส่วนทารกในครรภ์ก็อาจจะมีการเจริญเติบโตช้า หรือตายในครรภ์ได้

โรคติดเชื้อระบบสืบพันธุ์

ก่อน การตั้งครรภ์ คุณแม่ควรจะได้รับการตรวจให้แน่ชัดว่าไม่มีความเสี่ยงที่จะเป็นโรคหรือกำลังเป็นโรคติดเชื้อที่สำคัญบางอย่าง เช่น โรคหัดเยอรมัน โรคซิฟิลิส โรคตับอักเสบบีทั้งชนิดที่ก่อให้เกิดอาการหรือเป็นแค่พาหะของโรค ถ้าตรวจแล้วไม่พบว่าเคยเป็นโรคนี้จะได้รีบฉีดวัคซีนป้องกันโรคไว้เสียก่อนจนแน่ใจว่าร่างกายมีภูมิต้านทานแล้วค่อยปล่อยให้ตั้งครรภ์ ซึ่งจะปลอดภัยทั้งแม่และลูก

คุณแม่ที่เป็นโรคหัดเยอรมันขณะ การตั้งครรภ์ จะทำให้ลูกในครรภ์มีความเสี่ยงมากสุดๆ ที่จะมีความพิการ ซึ่งความพิการที่เกิดจากการติดเชื้อโรคนี้มีมากมายหลายประการ เช่น หัวใจพิการ หูหนวก เป็นต้น

คุณแม่ที่เป็นโรคตับอักเสบบี หรือเป็นพาหะของโรคตับอักเสบบี เมื่อมี การตั้งครรภ์ ก็อาจจะทำให้ทารกในครรภ์ได้รับเชื้อโรคนี้ไปด้วย ซึ่งบางคนก็อาจจะไม่มีอาการอะไร ในขณะที่บางคนอาจเกิดโรคตับอักเสบขึ้นมาได้ และที่แย่ที่สุดก็คือ ทารกบางคนอาจเป็นโรคตับแข็งในอนาคตได้

แท้งบ่อย

คุณแม่ที่มีประวัติแท้งซ้ำซากติดต่อกัน 3 ครั้งขึ้นไป ควรได้รับการตรวจหาสาเหตุและให้การรักษาเสียตั้งแต่ก่อน การตั้งครรภ์ เช่น การตรวจเลือดหาความผิดปกติของโครโมโซมคู่สามีภรรยา ตรวจเลือดดูว่าเป็นโรคต่อมไทรอยด์เป็นพิษ โรคเบาหวาน หรือโรคอื่นๆ หรือไม่ นอกจากนี้ยังอาจจะต้องรับการตรวจอัลตร้าซาวนด์เพื่อดูว่ามดลูกมีความผิดปกติหรือไม่ บางคนมีมดลูกที่มีขนาดและลักษณะผิดปกติ บางคนมีเนื้องอกในมดลูก ในขณะที่บางคนตรวจพบเนื้องอกรังไข่ก็มี

ถ้าตรวจพบความผิดปกติดังกล่าว คุณหมอจะได้รีบให้การดูแลรักษาเสียก่อนที่จะตั้งครรภ์ รวมทั้งให้คำปรึกษาแนะนำถ้าพบโรคขณะตั้งครรภ์อีกด้วย

ถ้าเปรียบตัวคุณแม่เป็นเหมือนรถบรรทุก การตั้งครรภ์ ก็เป็นเหมือนสัมภาระหรือสิ่งของที่รถจะต้องบรรทุกไปยังจุดหมายปลายทาง ซึ่งกว่าจะถึงก็ใช้เวลาเกือบปี และไม่รู้ว่าจะต้องฟันฝ่ากับถนนที่ขรุขระ ฝนตกถนนลื่น และอีกสารพัดปัญหา การตรวจเช็คสภาพรถให้ทุกส่วนอยู่ในสภาพดีสามารถทำงานได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ ก็เหมือนกับการตรวจสุขภาพร่างกายของคุณแม่และให้การดูแลรักษาโรคภัยไข้เจ็บที่มีให้หายหรือไม่หายก็ควบคุมโรคที่มีไม่ให้รุนแรงได้เสียก่อน ซึ่งจะยังผลให้ การตั้งครรภ์ ของคุณแม่บรรลุวัตถุประสงค์ของ การตั้งครรภ์ คือ “ลูกเกิดรอด แม่ปลอดภัย” ได้ครับ

บทความแนะนำ

นับถอยหลัง เตรียมตัวคลอด
15 เรื่องที่แม่มือใหม่ต้องรู้
ไวรัส RSV ไวรัสที่ทำให้ลูกอนุบาลป่วยบ่อยช่วงปลายฝนต้นหนาว
ลูกเป็นโรคซึมเศร้ามั้ย เช็ก!

Facebook Comment